Van de bedrijven die handel drijven met de VS, verwacht de helft een daling van de export richting Amerika. Tegelijkertijd ziet een deel van de ondernemingen ook nieuwe opportuniteiten ontstaan. De import uit de VS zal volgens de respondenten onder druk komen te staan, zij het in mindere mate. Opvallend: één op drie internationaal actieve Limburgse bedrijven ziet kansen in bijkomende investeringen in de Verenigde Staten.

Voor bijna zes op de tien bedrijven is de gewijzigde handelscontext vooral een signaal om hun internationale activiteiten te diversifiëren en actiever op zoek te gaan naar alternatieve afzetmarkten. UNIZO en VKW Limburg onderschrijven die strategie en willen bedrijven daarin, samen met Flanders Investment & Trade (FIT), nog sterker ondersteunen.

Onzeker internationaal handelsklimaat

De internationale vrijhandel kende de voorbije weken opnieuw turbulente tijden. Sinds het begin van zijn tweede ambtstermijn grijpt de Amerikaanse president frequent naar handelstarieven, niet alleen als economisch instrument, maar ook als geopolitiek drukmiddel.

Tussen Europa en de Verenigde Staten werd recent weliswaar een handelsakkoord bereikt, maar dat werd inmiddels door het Europees Parlement on hold gezet. Los daarvan zorgt het akkoord in de praktijk voor extra belemmeringen in de handelsrelatie tussen beide economische blokken.

Tegen die achtergrond peilden VKW en UNIZO Limburg bij hun leden naar de impact van de aangescherpte Amerikaanse handelsbarrières op het internationaliseringsgedrag van Limburgse bedrijven.

Kwart verwacht duidelijke impact in 2026

Uit de bevraging blijkt dat 25% van de Limburgse bedrijven die zichzelf als internationaal actief beschouwen, verwacht dat de verhoogde Amerikaanse handelsbarrières in 2026 een merkbare impact zullen hebben op hun internationale activiteiten.

Daarnaast geeft 20% aan de gevolgen vandaag nog moeilijk te kunnen inschatten. 55% verwacht geen invloed op hun internationale handel of activiteiten buiten de landsgrenzen.

Dat laatste is deels te verklaren doordat de internationale activiteiten van heel wat ondernemingen zich voorlopig beperken tot de buurlanden of tot Europa, of omdat zij hoofdzakelijk actief zijn op andere wereldmarkten dan de VS.

Export naar de VS onder druk, maar ook kansen

Van de bedrijven die wél impact verwachten, stelt 52% dat hun export naar de Verenigde Staten zal worden teruggeschroefd. Dat is meteen het meest aangehaalde directe gevolg van de Amerikaanse handelsbelemmeringen.

Tegelijkertijd wijst een kwart van deze bedrijven erop dat marktverschuivingen ook nieuwe exportkansen kunnen creëren, waardoor hun uitvoer naar de VS net zou kunnen toenemen.

Aan de invoerzijde verwacht 18% van de betrokken bedrijven minder te zullen importeren uit de VS. Dat aandeel ligt dubbel zo hoog als het percentage bedrijven (9%) dat net meer Amerikaanse producten verwacht in te voeren.

Investeringen in de VS nemen toe

Een opvallend neveneffect is dat één op drie van de in Limburg gevestigde  bedrijven die (ook) actief zijn in de VS aangeeft dat het bedrijf hierdoor bijkomende investeringen in Amerika plant. Daarmee lijkt de Amerikaanse strategie om buitenlandse bedrijven sterker lokaal te verankeren en Amerikaanse multinationals meer in eigen land te laten investeren ook in Limburg effect te sorteren.

Diversificatie als belangrijkste indirecte impact

Naast directe handelsgevolgen signaleren bedrijven ook indirecte effecten, zoals stijgende grondstofprijzen of toenemende concurrentie op de Europese markt, bijvoorbeeld door producten uit landen als China die door hoge Amerikaanse tarieven hun weg naar Europa vinden.

Het meest uitgesproken indirecte effect is echter dat 58% van de betrokken bedrijven aangeeft actiever op zoek te gaan naar alternatieve exportmarkten. Met andere woorden: drie op de vijf Limburgse bedrijven beschouwen diversificatie expliciet als antwoord op de verminderde toegang tot de Amerikaanse markt.

Focus op Zuidoost-Azië, Mercosur en India

Bij die zoektocht richten Limburgse bedrijven hun blik vooral op opkomende markten.

• Zuidoost-Azië (ASEAN-landen) wordt genoemd door 58% van de bedrijven
• Zuid-Amerika (Mercosur-landen) door 53%

Dat onderstreept het strategische belang van versterkte handelsrelaties met deze regio’s, evenals het potentieel van het Mercosur-handelsakkoord (Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay en Bolivia), dat recent werd ondertekend maar voorlopig helaas opnieuw in de wachtkamer staat bij het Europees Parlement.

Ook India - waarmee zopas ook een handelsakkoord werd afgesloten - wint sterk aan aantrekkingskracht. Meer dan een derde van de bedrijven die hun export willen diversifiëren, kijkt nadrukkelijk naar deze kansrijk markt. Daarnaast worden ook Afrika en het Midden-Oosten frequent genoemd als regio’s waarin Limburgse bedrijven hun internationale aanwezigheid willen uitbreiden.

Reactie VKW en UNIZO Limburg

Ruben Lemmens, gedelegeerd bestuurder van VKW Limburg, en Bart Lodewyckx, gedelegeerd bestuurder van UNIZO Limburg, reageren:

“Het toenemend protectionisme en vooral de stroevere en onvoorspelbare handelsrelatie met de Verenigde Staten dwingen ons, als open economie, om onze blik te verruimen. Geopolitieke experten zijn duidelijk: de kans dat deze tendens zich op korte termijn keert, is bijzonder klein. Diversificatie van ons handelsbeleid is daarom geen optie maar een noodzaak. Dat betekent dat we meer dan ooit gericht moeten samenwerken met internationale partners die, net als Europa, blijven geloven in de wederzijds versterkende kracht van open markten, eerlijke concurrentie en internationale vrijhandel. Heel wat Limburgse bedrijven spelen hier vandaag al actief op in, maar tegelijk moeten we vaststellen dat nog te weinig ondernemingen voluit inzetten op een bredere internationale vermarkting van hun producten en diensten. Net daar liggen nog veel onbenutte kansen. Dit is het moment om een versnelling hoger te schakelen. We willen onze leden dan ook aanmoedigen om die internationale focus te versterken en actief nieuwe markten te verkennen. Deelname aan de actieprogramma’s van Flanders Investment & Trade (FIT), die we graag mee onder de aandacht brengen, vormt daarvoor een uitgelezen hefboom.”

Erik Dieussaert, Deputy director trade van Flanders Investment & Trade vult aan:

“De resultaten tonen dat een deel van de Vlaamse exportbedrijven zich voorbereidt op een veranderende geopolitieke context. Die reflex om breder te kijken dan de klassieke markten is terecht. Via FIT ondersteunen we bedrijven vandaag al actief bij het verkennen van alternatieve groeimarkten zoals Azië, India en Latijns-Amerika, zodat zij ook in een volatiele wereld competitief kunnen blijven. We begeleiden hen daarbij concreet met marktinformatie, prospecties, handelsmissies en lokale expertise in nieuwe en opkomende markten.”